مکمل تقویتی طیور چگونه سلامت روده و عملکرد گله را بهبود می‌دهد؟

در پرورش صنعتی طیور، مقدار خوراک مصرف شده به تنهایی تعیین کننده رشد و بازده تولید نیست. بخش مهم تر ماجرا این است که دستگاه گوارش پرنده چه میزان از مواد مغذی جیره را هضم و جذب می کند. اختلال در تعادل میکروبی روده، آسیب مخاط گوارشی، کوتاه شدن پرزهای روده و افزایش جمعیت باکتری های نامطلوب می تواند باعث دفع دان، افت وزن گیری، افزایش رطوبت بستر، نامناسب شدن ضریب تبدیل غذایی و کاهش یکنواختی گله شود. این شرایط در دوره هایی مانند روزهای ابتدایی پرورش، پس از واکسیناسیون، زمان بروز تنش های محیطی، دوره نقاهت بیماری ها و فارم های دارای تراکم بالا بیشتر دیده می شود.

در گله های تخم گذار و مرغ مادر نیز سلامت دستگاه گوارش با کیفیت تولید، وضعیت پوسته تخم مرغ، مقاومت پرنده در برابر تنش و حفظ شرایط بدنی ارتباط دارد. به همین دلیل، انتخاب مکمل تقویتی طیور نباید صرفاً براساس عنوان مولتی ویتامین یا محرک رشد انجام شود. ترکیبات محصول، نوع اثر آن بر میکروفلورای روده، قابلیت استفاده در آب آشامیدنی و تناسب آن با نوع گله باید بررسی شود. مکمل های حاوی پست بیوتیک، بتاگلوکان، مانان الیگوساکارید، آمینواسیدهای آزاد و ویتامین های گروه B می توانند بخشی از برنامه تغذیه ای و مدیریتی فارم برای حمایت از سلامت روده و عملکرد تولید باشند.

یکی از محصولات تولیدشده برای این گروه ها، پری ویتا پلاس است که توسط شرکت داروسازی کاوش بایوتک عرضه می شود. این مکمل مایع حاوی پست بیوتیک ها، بتاگلوکان، مانان الیگوساکارید، پپتیدهای ضدمیکروبی، آمینواسیدهای آزاد و ویتامین های گروه B است. حلالیت کامل در آب و کاهش احتمال ایجاد رسوب و گرفتگی در سیستم نیپل نیز از مزایای اجرایی درج شده برای این محصول است. پریویتا پلاس برای گله های گوشتی، تخم گذار و مادر قابل استفاده است، اما مقدار و دوره مصرف باید براساس دستور محصول، نوع گله، سن پرنده، وضعیت فارم و نظر دامپزشک تعیین شود. در زمان بروز بیماری نیز استفاده از مکمل نباید جایگزین آزمایش، کالبدگشایی، درمان اختصاصی یا اصلاح برنامه مدیریتی شود.

مکمل طیور پری ویتا پلاس برای مرغ گوشتی، تخم گذار و مرغ مادر چه مزایایی دارد؟

نیازهای تغذیه ای و مدیریتی گله های گوشتی، تخم گذار و مادر یکسان نیست. بنابراین هنگام انتخاب مکمل طیور باید مشخص باشد که محصول برای کدام گروه ها طراحی شده و چه انتظاری از مصرف آن وجود دارد. پری ویتا پلاس باعث تقویت سیستم ایمنی- بهبود اکولوژی روده و بیان سیتوکین ها-تولید موسین و تقویت Tight Junction ها می شود. در جوجه های گوشتی، سرعت رشد بالا باعث می شود سلامت روده تأثیر مستقیمی بر وزن گیری و ضریب تبدیل غذایی داشته باشد. مکملی که به توسعه پرزهای روده، تعادل میکروفلورا و جذب بهتر مواد مغذی کمک کند، می تواند در کاهش دفع دان، حفظ یکنواختی گله و بهبود استفاده از جیره مؤثر باشد. حمایت از خشکی بستر و کاهش شرایط مساعد برای تولید آمونیاک نیز از مزایایی است که در صورت بهبود هضم و کاهش رطوبت مدفوع مورد انتظار قرار می گیرد. استفاده از مکمل تقویتی طیور در روزهای ابتدایی پرورش می تواند به سازگاری دستگاه گوارش جوجه با خوراک و محیط فارم کمک کند. در روزهای پایانی دوره نیز فشار رشد، تراکم و مصرف بالای دان بیشتر می شود؛ به همین دلیل حمایت از روده در این مرحله اهمیت دارد. دوره نقاهت پس از بیماری های تنفسی، عقب ماندن گله از برنامه وزن گیری، استرس ناشی از واکسیناسیون و افزایش فشار میکروبی از دیگر موقعیت هایی هستند که استفاده هدفمند از مکمل می تواند مورد بررسی قرار گیرد. در مرغ تخم گذار، حفظ شرایط بدنی، کاهش اثر تنش، سلامت پرها و کیفیت پوسته تخم مرغ اهمیت بیشتری دارد. اختلال در هضم و جذب مواد مغذی ممکن است باعث شود حتی با وجود جیره مناسب، پرنده نتواند مواد موردنیاز برای تولید را به خوبی دریافت کند. تأمین آمینواسیدهای آزاد و ویتامین های گروه B در کنار حمایت از دستگاه گوارش می تواند به حفظ عملکرد این گله ها کمک کند. در گله مرغ مادر، موضوع فقط تعداد تخم تولیدشده نیست. شرایط بدنی پرنده، کیفیت پوسته، جذب مناسب پروتئین و مواد مغذی و مقاومت گله در برابر تنش باید هم زمان کنترل شود. یک مکمل مرغ مادر باید با برنامه دقیق جیره نویسی، کنترل وزن، مدیریت نور، وضعیت گله نر و پایش کیفیت تخم هماهنگ باشد. چنین مکملی به تنهایی تضمین کننده افزایش باروری یا جوجه درآوری نیست، اما از طریق حمایت از سلامت روده و وضعیت تغذیه ای گله می تواند بخشی از برنامه مدیریتی مرغداری مادر باشد.  

چرا سلامت روده طیور مستقیماً بر ضریب تبدیل غذایی اثر می گذارد؟

روده طیور فقط محل عبور و هضم خوراک نیست. بخش گسترده ای از جذب مواد مغذی و فعالیت های مرتبط با سیستم ایمنی در این قسمت انجام می شود. سطح داخلی روده دارای پرزهایی است که با افزایش سطح تماس، جذب پروتئین ها، چربی ها، کربوهیدرات ها، ویتامین ها و مواد معدنی را تسهیل می کنند. هر عاملی که به ساختار این پرزها یا یکپارچگی مخاط روده آسیب بزند، می تواند استفاده پرنده از جیره را کاهش دهد. وقتی جذب مواد مغذی کامل نباشد، بخشی از خوراک بدون استفاده مناسب از دستگاه گوارش دفع می شود. پیامد این وضعیت ممکن است به شکل دفع دان، افت رشد، افزایش مصرف خوراک، بالا رفتن ضریب تبدیل و مرطوب شدن بستر مشاهده شود. بستر مرطوب نیز شرایط سالن را نامناسب می کند و می تواند با افزایش گاز آمونیاک، فشار بیشتری بر دستگاه تنفسی و وضعیت عمومی گله وارد کند. یکی دیگر از اجزای مهم سلامت روده، لایه موسین است. این لایه روی سطح مخاط قرار می گیرد و بخشی از سد دفاعی دستگاه گوارش را تشکیل می دهد. اتصالات بین سلول های پوششی روده که با عنوان Tight Junction شناخته می شوند نیز مانع عبور کنترل نشده ترکیبات نامطلوب از دیواره روده می شوند. حمایت از تولید موسین و حفظ یکپارچگی این اتصالات، به پایداری سد روده کمک می کند. از طرف دیگر، جمعیت میکروبی روده باید در وضعیت متعادل قرار داشته باشد. افزایش بیش از اندازه برخی باکتری های نامطلوب مانند ای کولای یا کلستریدیوم پرفرنژنس می تواند اکولوژی دستگاه گوارش را به هم بزند و جذب خوراک را مختل کند. بنابراین مکمل تقویتی طیور زمانی می تواند اثر قابل قبولی داشته باشد که علاوه بر تأمین مواد مغذی، از میکروفلورای مفید، مخاط روده و فرآیند جذب نیز حمایت کند. البته بهبود ضریب تبدیل غذایی فقط با مصرف یک مکمل اتفاق نمی افتد. کیفیت دان، دمای سالن، تهویه، کیفیت آب، تراکم گله، برنامه واکسیناسیون و کنترل بیماری ها همگی در نتیجه نهایی مؤثر هستند. مکمل باید در کنار این موارد و به عنوان بخشی از برنامه پرورش استفاده شود.

پست بیوتیک طیور چگونه به تقویت سیستم ایمنی و تعادل میکروفلورای روده کمک می کند؟

پست بیوتیک ها مجموعه ای از متابولیت ها و ترکیبات زیستی حاصل از فعالیت میکروارگانیسم های مفید هستند. برخلاف پروبیوتیک ها، در این گروه الزاماً با میکروارگانیسم زنده روبه رو نیستیم. این ترکیبات می توانند محیط روده را برای رشد جمعیت های میکروبی مفید آماده کنند، از مخاط گوارشی حمایت کنند و در تنظیم برخی پاسخ های ایمنی نقش داشته باشند. در کنار پست بیوتیک ها، استفاده هم زمان از بتاگلوکان و مانان الیگوساکارید می تواند دامنه اثر مکمل را گسترده تر کند. بتاگلوکان ها با سلول های ایمنی و بافت های لنفاوی مرتبط با روده تعامل دارند و می توانند پاسخ های ایمنی ذاتی و اکتسابی را حمایت کنند. این ویژگی در دوره هایی که گله تحت فشار واکسیناسیون، بیماری یا تنش محیطی قرار دارد، اهمیت بیشتری پیدا می کند. مانان الیگوساکارید یا MOS نیز می تواند به برخی باکتری های نامطلوب متصل شود و احتمال اتصال آن ها به سطح روده را کاهش دهد. این ترکیب در کنار حمایت از جمعیت باکتری های مفید، به بهبود مورفولوژی روده، ترشح موسین و تعادل میکروبی دستگاه گوارش کمک می کند. چنین اثری به معنای درمان مستقیم عفونت های باکتریایی نیست، اما می تواند شرایط روده را برای فعالیت عوامل بیماری زا نامساعدتر کند. پپتیدهای ضدمیکروبی یکی دیگر از ترکیبات قابل توجه در مکمل های زیستی طیور هستند. این پپتیدها با هدف محدودکردن رشد بعضی باکتری های نامطلوب مورد استفاده قرار می گیرند و برخلاف آنتی بیوتیک ها، سازوکار متفاوتی دارند. استفاده از چنین ترکیباتی می تواند بخشی از برنامه کاهش فشار میکروبی در فارم باشد؛ با این حال، جایگزین تشخیص بیماری و درمان تجویزشده توسط دامپزشک نیست. آمینواسیدهای آزاد و ویتامین های گروه B نیز مکمل این فرمول هستند. گلوتامین به عنوان یکی از منابع انرژی سلول های پوششی روده شناخته می شود و در حفظ عملکرد انتروسیت ها نقش دارد. ویتامین های گروه B نیز در متابولیسم انرژی، اشتها، رشد و عملکرد سیستم عصبی پرنده مؤثر هستند. ترکیب این مواد با پست بیوتیک ها و الیگوساکاریدها، مکمل را از یک محصول ویتامینه ساده به فرمولی برای حمایت هم زمان از روده، ایمنی و عملکرد گله تبدیل می کند.

هنگام انتخاب مکمل تقویتی طیور به چه نکاتی توجه کنیم؟

بهترین مکمل تقویتی طیور محصولی نیست که صرفاً فهرست بلندتری از ویتامین ها داشته باشد. یک مکمل مناسب باید برای مشکل مشخصی انتخاب شود و ترکیبات آن با نیاز واقعی گله هماهنگ باشد. اگر فارم با دفع دان، افت وزن گیری، ضریب تبدیل نامناسب، بستر مرطوب، کاهش یکنواختی یا ضعف گله پس از تنش روبه رو است، بررسی وضعیت سلامت روده باید بخشی از ارزیابی باشد. وجود پست بیوتیک ها برای حمایت از اکولوژی روده، بتاگلوکان برای پشتیبانی از پاسخ ایمنی، مانان الیگوساکارید برای محدودکردن اتصال برخی باکتری های نامطلوب، گلوتامین برای تأمین انرژی سلول های روده و ویتامین های گروه B برای متابولیسم و تولید انرژی، یک فرمول چندجانبه ایجاد می کند. چنین ترکیبی می تواند برای مرغ گوشتی، تخم گذار و مرغ مادر کاربرد داشته باشد؛ البته نتیجه آن به کیفیت مدیریت فارم و زمان مصرف وابسته است. قابلیت حل شدن در آب نیز در فارم های صنعتی اهمیت دارد. محصولی که در مخزن یا خطوط آب رسانی رسوب ایجاد کند، ممکن است توزیع یکنواختی نداشته باشد یا باعث گرفتگی نیپل شود. به همین دلیل، در کنار ترکیبات زیستی باید به شکل محصول، پایداری محلول و سازگاری آن با سیستم آبخوری توجه کرد. در نهایت، مکمل طیور باید بخشی از یک برنامه منظم شامل جیره متعادل، آب سالم، تهویه مناسب، کنترل تراکم، امنیت زیستی و پایش مستمر گله باشد. وقتی این موارد در کنار یکدیگر قرار بگیرند، حمایت از سلامت روده می تواند به جذب بهتر خوراک، تقویت سیستم ایمنی، کاهش فشارهای دوره پرورش و دستیابی به عملکرد باثبات تر کمک کند. منبع : شرکت داروسازی کاوش بایوتک